Giải quyết tranh chấp hủy bỏ di chúc khi nào? điều kiện, thủ tục

Giải quyết tranh chấp hủy bỏ di chúc là hướng xử lý các xung đột giữa các đồng thừa kế về hiệu lực của các bản di chúc. Bởi người để lại di sản có thể đã lập nhiều di chúc nhưng lại không tuyên bố hủy bỏ đã bị sửa đổi hoặc các trường hợp di chúc trái luật khác. Do đó, những người thừa kế trên không xác định được di sản thừa kế sẽ được phân chia như thế nào. Bài viết dưới đây sẽ làm rõ vấn đề trên, mời quý khách tham khảo.

Giải quyết tranh chấp hủy bỏ di chúc khi nào

Giải quyết tranh chấp hủy bỏ di chúc khi nào

Điều kiện có hiệu lực của di chúc

Căn cứ vào Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, di chúc được coi là hợp pháp phải có đủ các điều kiện sau đây:

  • Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép;
  • Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.

Ngoài những điều kiện được nêu ở trên thì trong điều này, còn quy định đối với từng trường hợp sẽ có quy định bắt buộc riêng để đảm bảo hiệu lực pháp luật, cụ thể như sau:

  • Di chúc của người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi phải được lập thành văn bản và phải được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.
  • Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.
  • Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.

Như vậy, khi thỏa mãn đầy đủ các điều kiện trên, di chúc sẽ có hiệu lực pháp luật.

Các trường hợp hủy bỏ di chúc

Căn cứ khoản 2 Điều 629, Điều 640 Bộ luật Dân sự 2015, những trường hợp sau đây di chúc sẽ bị hủy bỏ:

  • Đối với di chúc miệng: sau 03 tháng, kể từ thời điểm di chúc miệng mà người lập di chúc còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ.
  • Người lập di chúc có thể hủy bỏ di chúc đã lập vào bất cứ lúc nào.
  • Trường hợp người lập di chúc thay thế di chúc bằng di chúc mới thì di chúc trước bị hủy bỏ.

Như vậy, nếu thuộc một trong các trường hợp kể trên, di chúc được lập sẽ bị hủy bỏ và không có hiệu lực pháp luật.

Thủ tục giải quyết tranh chấp hủy bỏ di chúc

Thủ tục hủy bỏ di chúc đã công chứng

Hủy bỏ di chúc đã công chứng

Hủy bỏ di chúc đã công chứng

Trong trường hợp muốn hủy bỏ di chúc đã được công chứng, chứng thực, người lập di chúc có thể thực hiện theo thủ tục dưới đây:

Thẩm quyền giải quyết

Căn cứ khoản 2 Điều 51 Luật Công chứng 2014, việc công chứng hủy bỏ di chúc đã được công chứng được thực hiện tại tổ chức hành nghề công chứng đã thực hiện việc công chứng đó và do công chứng viên tiến hành. Trường hợp tổ chức hành nghề công chứng đã thực hiện việc công chứng chấm dứt hoạt động, chuyển đổi, chuyển nhượng hoặc giải thể thì công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng đang lưu trữ hồ sơ công chứng thực hiện việc sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ hợp đồng, giao dịch.

Như vậy, để hủy bỏ di chúc đã công chứng, người yêu cầu hủy bỏ công chứng cần nộp hồ sơ đến tổ chức hành nghề công chứng đã thực hiện việc công chứng trước đó.

Hồ sơ cần chuẩn bị

Căn cứ khoản Điều 40, Điều 51 Luật Công chứng 2014, để thực hiện thủ tục hủy bỏ công chứng di chúc, người yêu cầu hủy bỏ cần chuẩn bị các hồ sơ sau:

  • Tất cả các bản di chúc đã lập được Công chứng viên trả cho người lập di chúc (bản chính).
  • Giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân của người lập di chúc như Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân hoặc hộ chiếu (những giấy tờ này đều phải còn hạn sử dụng), sổ hộ khẩu, giấy tờ xác nhận quan hệ hôn nhân (đăng ký kết hôn, giấy xác nhận tình trạng hôn nhân)…
  • Giấy tờ về tài sản: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sổ tiết kiệm, đăng ký xe…
  • Phiếu yêu cầu công chứng.

Như vậy, để hủy bỏ công chứng di chúc, người yêu cầu hủy bỏ cần chuẩn bị đầy đủ các tài liệu kể trên.

Thủ tục thực hiện

Căn cứ Điều 40, Điều 51 Luật Công chứng 2014, việc hủy bỏ di chúc đã công chức phải tuân theo thủ tục sau đây:

  1. Bước 1: Người lập di chúc tới tổ chức hành nghề công chứng và gặp Công chứng viên để đưa ra yêu cầu huỷ bỏ di chúc.
  2. Bước 2: Công chứng viên sẽ xem xét hồ sơ và phải ghi chép lại nội dung mà người lập di chúc đã tuyên bố hủy bỏ di chúc
  3. Bước 3: Người yêu cầu công chứng sẽ được hướng dẫn đọc lại dự thảo Văn bản huỷ bỏ di chúc và nếu như đã chấp nhận toàn bộ nội dung của dự thảo, Công chứng viên sẽ hướng dẫn người yêu cầu ký tên và điểm chỉ vào văn bản hủy bỏ di chúc đó.
  4. Bước 4: Công chứng viên tiến hành kiểm tra lại chữ ký, vân tay, đối chiếu hồ sơ và giấy tờ và sau đó thực hiện ký công chứng vào từng trang của Văn bản huỷ bỏ di chúc. Họ cũng đóng dấu vào Lời chứng của Công chứng viên và gắn giáp lai Văn bản nếu có nhiều trang.

>>> Tham khảo thêm bài viết: Có thể kiện hủy di chúc trong những trường hợp nào

Thủ tục khởi kiện yêu cầu tuyên bố di chúc công chứng vô hiệu

Trong trường hợp sau khi người lập di chúc chết mà có căn cứ di chúc đó không hợp pháp hoặc người chết để lại nhiều di chúc nhưng chưa hủy các bản di chúc đã công chứng trước đó, các bên có thể khởi kiện để yêu cầu Tòa án tuyên bố di chúc công chứng trên vô hiệu để bảo vệ quyền lợi của mình. Trình tự, thủ tục khởi kiện tại Tòa án được thực hiện như sau:

Thẩm quyền giải quyết

Căn cứ khoản 11 Điều 26, tranh chấp liên quan đến yêu cầu tuyên bố di chúc công chứng vô hiệu thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án. Căn cứ Điều 35, Điều 37, Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, thẩm quyền giải quyết của Tòa án được quy định như sau:

  • Tòa án Nhân dân cấp huyện nơi bị đơn cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết tranh chấp (nếu không có thỏa thuận nào khác).
  • Đối với tranh chấp mà có đương sự hoặc cần phải ủy thác tư pháp theo khoản 3 Điều 35 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 thì do Tòa án Nhân dân cấp tỉnh giải quyết.

Như vậy, tùy từng trường hợp, người khởi kiện có thể gửi hồ sơ đến Tòa án Nhân dân cấp huyện hoặc Tòa án Nhân dân cấp tỉnh để yêu cầu Tòa án tuyên bố di chúc công chứng vô hiệu.

Hồ sơ cần chuẩn bị

Hồ sơ cần chuẩn bị để khởi kiện yêu cầu Tòa án tuyên bố di chúc công chứng vô hiệu gồm:

Đơn khởi kiện được thực hiện theo Mẫu số 23-DS được ban hành kèm theo Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP ngày 13 tháng 01 năm 2017 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

  • Tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu khởi kiện.
  • Giấy tờ pháp lý của người khởi kiện và người bị kiện.
  • Tài liệu khác có liên quan.

Cơ sở pháp lý: Điều 189 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.

Thủ tục thực hiện

Trình tự giải quyết tranh chấp hủy bỏ di chúc diễn ra như sau:

Bước 1: Nộp đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân có thẩm quyền

Bước 2: Tòa án xem xét đơn và thông báo nộp tiền tạm ứng án phí

Sau khi nhận đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo, nếu xét thấy vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án thì Thẩm phán phải thông báo ngay cho người khởi kiện biết để họ đến Tòa án làm thủ tục nộp tiền tạm ứng án phí trong trường hợp họ phải nộp tiền tạm ứng án phí.

Trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày nhận được giấy báo của Tòa án về việc nộp tiền tạm ứng án phí, người khởi kiện phải nộp tiền tạm ứng án phí và nộp cho Tòa án biên lai thu tiền tạm ứng án phí.

Bước 3: Thông báo thụ lý sau khi người khởi kiện nộp lại biên lai tạm ứng án phí

Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày thụ lý vụ án, Thẩm phán phải thông báo bằng văn bản cho nguyên đơn, bị đơn, cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết vụ án, cho Viện kiểm sát cùng cấp về việc Tòa án đã thụ lý vụ án.

Bước 4: Tiến hành thủ tục hòa giải và chuẩn bị xét xử

Thời hạn chuẩn bị xét xử là 04 tháng. Trong trường hợp tình tiết vụ án phức tạp hoặc gặp phải sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan, thời hạn trên có thể được gia hạn nhưng không quá 02 tháng.

Trong thời hạn chuẩn bị xét xử, tùy từng trường hợp, Thẩm phán ra một trong các quyết định sau đây: Công nhận sự thỏa thuận của các đương sự; Tạm đình chỉ giải quyết vụ án dân sự; Đình chỉ giải quyết vụ án dân sự;  Đưa vụ án ra xét xử.

Bước 5: Xét xử sơ thẩm vụ án

Trong thời hạn 01 tháng, kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án phải mở phiên tòa; trường hợp có lý do chính đáng thì thời hạn này là 02 tháng.

Bước 6: Xét xử phúc thẩm vụ án trong trường hợp có kháng cáo, kháng nghị.

Cơ sở pháp lý: Từ Điều 186 đến Điều 315 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.

Luật sư tư vấn, hỗ trợ thủ tục hủy bỏ di chúc

Luật sư hỗ trợ thủ tục hủy bỏ di chúc

Luật sư hỗ trợ thủ tục hủy bỏ di chúc

Để hỗ trợ khách hàng các vấn đề liên quan đến hủy bỏ di chúc, Luật L24H cung cấp các dịch vụ sau:

  • Tư vấn các vấn đề pháp lý về thừa kế, di chúc;
  • Tư vấn chi tiết về trình tự, thủ tục hủy bỏ di chúc hoặc vô hiệu di chúc;
  • Hỗ trợ soạn thảo văn bản, đơn từ phục vụ cho quá trình yêu cầu hủy bỏ di chúc hoặc vô hiệu di chúc;
  • Nhận đại diện theo ủy quyền để thay mặt khách hàng thực hiện công việc;
  • Cử luật sư tham gia tố tụng tại Tòa án để bảo vệ quyền lợi cho khách hàng;

Như vậy, tùy từng trường hợp khác nhau, các bên có thể đến văn phòng công chứng để hủy bỏ di chúc hoặc khởi kiện đến Tòa án để yêu cầu tuyên bố di chúc công chứng vô hiệu. Việc thực hiện từng thủ tục trên phải tuân thủ đúng trình tự, thủ tục mà pháp luật đặt ra. Nếu còn thắc mắc về vấn đề trên hoặc cần sử dụng dịch vụ luật sư thừa kế hỗ trợ tư vấn, hồ sơ giấy tờ khởi kiện giải quyết tranh chấp di sản thừa kế, quý khách hãy liên hệ với chúng tôi qua hotline 1900633716 để được hỗ trợ tư vấn trực tuyến miễn phí nhé!

Scores: 5 (29 votes)

Bài viết được thực hiện bởi Luật Sư Võ Tấn Lộc

Chức vụ: Luật sư thành viên

Lĩnh vực tư vấn: Đất Đai, Hình Sự, Dân Sự, Hành Chính, Lao Động, Doanh Nghiệp, Thương Mại, Hợp đồng, Thừa kế, Tranh Tụng, Bào Chữa và một số vấn đề liên quan pháp luật khác

Trình độ đào tạo: Đại học Luật, Luật sư

Số năm kinh nghiệm thực tế: 8 năm

Tổng số bài viết: 1,753 bài viết

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Tư vấn miễn phí gọi: 1900.633.716