Đa cấp là gì? Kinh doanh đa cấp có phải lừa đảo?

Đa cấp là gì? Đây là một hình thức kinh doanh sử dụng mạng lưới người nhiều cấp, nhiều nhánh có hưởng hoa hồng. Nhiều người nhìn nhận đây là cơ hội làm giàu nhanh chóng, nhưng không ít trường hợp lại gặp rủi ro và tranh chấp pháp lý. Vậy thực chất kinh doanh đa cấp là gì, nó hoạt động ra sao, và làm thế nào để nhận diện những rủi ro tiềm ẩn? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết để có cái nhìn rõ ràng và chính xác nhất!

Đa cấp là gì? Có hợp pháp không?

Đa cấp là gì?

Đa cấp là hoạt động kinh doanh sử dụng mạng lưới người tham gia gồm nhiều cấp, nhiều nhánh, trong đó, người tham gia được hưởng hoa hồng, tiền thưởng và lợi ích kinh tế khác từ kết quả kinh doanh của mình và của những người khác trong mạng lưới. Bản chất của hoạt động này là bán hàng hoá thông qua mạng lưới người tham gia được tổ chức theo nhiều cấp độ.

Mô hình kinh doanh đa cấp cho phép người tham gia không chỉ bán hàng trực tiếp mà còn được hưởng lợi nhuận từ việc giới thiệu những người khác tham gia vào hệ thống. Đây là một phương thức kinh doanh được pháp luật Việt Nam công nhận và quản lý chặt chẽ.

Kinh doanh đa cấp có phải lừa đảo không?

Căn cứ Điều 4 Nghị định 40/2018/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp quy định cụ thể đối tượng kinh doanh, theo đó không kinh doanh những hàng hóa bị cấm và không thực hiện các hành vi bị pháp luật nghiêm cấm theo phương thức kinh doanh đa cấp. Ngoài ra, cần phải đảm bảo các điều kiện để được phép kinh doanh tại Điều 7 và Điều 28 Nghị định này (sđ, bs Nghị định 18/2023/NĐ-CP). Như vậy, kinh doanh đa cấp không phải là lừa đảo hay vi phạm pháp luật nếu tuân theo các quy định của pháp luật.

Đa cấp có phải lừa đảo không?

>>>Xem thêm: Bị đa cấp lừa đảo có lấy lại tiền không? Cách tố cáo lấy lại tiền

Một số dấu hiệu lừa đảo kinh doanh đa cấp

Quy định tại Điều 5 Nghị định 40/2018/NĐ-CP đã nêu rõ các dấu hiệu của kinh doanh đa cấp bất chính, bao gồm:

• Yêu cầu người khác phải đặt cọc hoặc nộp một khoản tiền nhất định để được ký hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp
• Yêu cầu người khác phải mua một số lượng hàng hóa nhất định để được ký hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp
• Cho người tham gia bán hàng đa cấp nhận tiền hoặc lợi ích kinh tế khác từ việc giới thiệu người khác tham gia vào hoạt động bán hàng đa cấp mà không phải từ việc mua, bán hàng hóa của người được giới thiệu đó;
• Từ chối chi trả không có lý do chính đáng các khoản hoa hồng, tiền thưởng hay lợi ích kinh tế khác mà người tham gia bán hàng đa cấp có quyền hưởng
• Cung cấp thông tin gian dối về kế hoạch trả thưởng, về lợi ích của việc tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp.
• Cung cấp thông tin gian dối, gây nhầm lẫn về tính năng, công dụng của hàng hóa hoặc hoạt động của doanh nghiệp thông qua báo cáo viên, đào tạo viên tại hội nghị, hội thảo, đào tạo hoặc thông qua tài liệu của doanh nghiệp
• Duy trì nhiều hơn một hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp, vị trí kinh doanh đa cấp, mã số kinh doanh đa cấp hoặc các hình thức khác tương đương đối với cùng một người tham gia bán hàng đa cấp;
• Thực hiện khuyến mại sử dụng mạng lưới gồm nhiều cấp, nhiều nhánh mà trong đó người tham gia chương trình khuyến mại có nhiều hơn một vị trí, mã số hoặc các hình thức tương đương khác;
• Tổ chức các hoạt động trung gian thương mại theo quy định của pháp luật thương mại nhằm phục vụ cho việc duy trì, mở rộng và phát triển mạng lưới bán hàng đa cấp;
• Tiếp nhận hoặc chấp nhận đơn hoặc bất kỳ hình thức văn bản nào khác của người tham gia bán hàng đa cấp, trong đó, người tham gia bán hàng đa cấp tuyên bố từ bỏ một phần hoặc toàn bộ các quyền của mình theo quy định của Nghị định này hoặc cho phép doanh nghiệp không phải thực hiện nghĩa vụ đối với người tham gia bán hàng đa cấp
• Kinh doanh theo phương thức đa cấp đối với đối tượng không được phép
• Không sử dụng hệ thống quản lý người tham gia bán hàng đa cấp đã đăng ký với cơ quan cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp để quản lý người tham gia bán hàng đa cấp;
• Mua bán hoặc chuyển giao mạng lưới người tham gia bán hàng đa cấp cho doanh nghiệp khác, trừ trường hợp mua lại, hợp nhất hoặc sáp nhập doanh nghiệp.
• Tổ chức hội nghị, hội thảo, đào tạo, giới thiệu về hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp của mình hoặc của tổ chức, cá nhân khác khi chưa được cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

>>>Xem thêm: Các dấu hiệu đa cấp lừa đảo, cách xử lý bị lừa qua hình thức đa cấp

Điều kiện để kinh doanh đa cấp theo quy định

Theo quy định tại Điều 7 Nghị định 40/2018/NĐ-CP (sđ, bs Nghị định 18/2023/NĐ-CP) thì doanh nghiệp muốn đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp cần đáp ứng các điều kiện sau:

• Phải là doanh nghiệp được thành lập tại Việt Nam theo đúng quy định pháp luật và chưa từng bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp.
• Có vốn điều lệ tối thiểu từ 10 tỷ đồng trở lên.
• Thành viên, cổ đông, hoặc người đại diện pháp luật không được từng giữ chức vụ tương tự tại doanh nghiệp bán hàng đa cấp bị thu hồi giấy chứng nhận hoạt động trong thời gian doanh nghiệp đó còn hoạt động.
• Bảo đảm tài chính: Doanh nghiệp phải ký quỹ tại ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam theo quy định của pháp luật.
• Có các tài liệu rõ ràng, minh bạch: Hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp; Quy tắc hoạt động và kế hoạch trả thưởng; Chương trình đào tạo cơ bản.
• Trang bị hệ thống công nghệ thông tin để quản lý mạng lưới người tham gia và cung cấp thông tin minh bạch qua trang thông tin điện tử.
• Thiết lập hệ thống thông tin liên lạc để tiếp nhận và giải quyết thắc mắc, khiếu nại của người tham gia.
• Nhà đầu tư nước ngoài (nếu có): Nhà đầu tư nước ngoài hoặc tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài phải có kinh nghiệm tối thiểu 3 năm liên tục hoạt động bán hàng đa cấp tại một quốc gia hoặc vùng lãnh thổ.
• Doanh nghiệp phải lập hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp theo quy định và chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của hồ sơ.

Ngoài ra, theo Điều 28 Nghị định 40/2018/NĐ-CP (sđ, bs Nghị định 18/2023/NĐ-CP) thì người tham gia bán hàng đa cấp cũng cần đáp ứng các điều kiện chặt chẽ:

1. Yêu cầu cơ bản: Là cá nhân có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định pháp luật và cư trú tại Việt Nam.
2. Các trường hợp không được tham gia:

• Người vi phạm pháp luật: Đang chấp hành án phạt tù và có tiền án về các tội: sản xuất/kinh doanh hàng giả, hàng cấm, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, vi phạm quy định về kinh doanh đa cấp.
• Người nước ngoài: Không có giấy phép lao động tại Việt Nam hoặc không được miễn giấy phép lao động theo quy định.
• Người từng vi phạm quy định xử phạt hành chính: Chưa hết thời hạn được coi là chưa bị xử lý vi phạm hành chính liên quan đến hoạt động bán hàng đa cấp.
• Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức.

Điều kiện kinh doanh đa cấp

Luật sư tư vấn kinh doanh đa cấp theo quy định

Khi luật sư tư vấn kinh doanh đa cấp theo quy định pháp luật, họ hỗ trợ khách hàng với các hạng mục sau để đảm bảo tuân thủ quy định và phòng ngừa rủi ro pháp lý:

• Tư vấn về điều kiện kinh doanh đa cấp theo quy định hiện hành.
• Kiểm tra xem mô hình kinh doanh dự kiến có phù hợp với quy định pháp luật Việt Nam không.
• Tư vấn các rủi ro pháp lý có thể xảy ra trong hoạt động kinh doanh đa cấp.
• Soạn thảo và kiểm tra hồ sơ đăng ký kinh doanh đa cấp
• Tư vấn và xây dựng hệ thống quản lý đa cấp
• Đại diện theo ủy quyền làm việc với cơ quan nhà nước
• Tư vấn hoặc đại diện theo ủy quyền làm việc với cơ quan nhà nước khi bị xử phạt hành chính hoặc các tranh chấp (nếu có).

Như vậy, kinh doanh đa cấp không phải lừa đảo nếu đáp ứng các điều kiện luật định. Quý khách cần cảnh giác với các dấu hiệu lừa đảo trong kinh doanh đa cấp bất hợp pháp. Để được tư vấn chi tiết và bảo vệ quyền lợi, Quý khách vui lòng liên hệ qua Website: Luật 24H hoặc đường dây tư vấn 1900633716. Luật sư Doanh nghiệp sẽ hỗ trợ Quý khách hiểu rõ hơn về kinh doanh đa cấp đúng pháp luật.