Biết cha mẹ mang nợ con từ chối thừa kế để trốn nợ giải quyết thế nào?

Biết cha mẹ mang nợ con từ chối thừa kế để trốn nợ giải quyết thế nào là vấn đề pháp lý phức tạp. Bộ luật Dân sự 2015 quy định người thừa kế có quyền từ chối di sản, nhưng không được trốn tránh nghĩa vụ tài sản. Con cái không có nghĩa vụ trả nợ thay cha mẹ, song khi nhận thừa kế phải thực hiện nghĩa vụ tài sản người chết để lại. Bài viết phân tích các quy định pháp luật liên quan đến vấn đề này.

Con có thể từ chối nhận di sản thừa kế khi biết cha mẹ mang nợ không?

Quyền từ chối nhận di sản thừa kế của người thừa kế

Khoản 1 Điều 620 BLDS 2015 nêu rõ người thừa kế được từ chối di sản, trừ trường hợp nhằm trốn tránh nghĩa vụ tài sản. Việc từ chối phải lập thành văn bản gửi người quản lý di sản, người thừa kế khác và người phân chia di sản trước thời điểm phân chia. Ngoài ra, việc từ chối di sản cần tuân thủ thủ tục theo luật định. Văn bản từ chối phải được lập và gửi đúng đối tượng, đúng thời hạn. Nếu không đáp ứng các điều kiện này, việc từ chối có thể bị coi là vô hiệu

Quyền từ chối di sản thể hiện nguyên tắc tự do ý chí trong thừa kế. Người thừa kế có thể chủ động quyết định nhận hoặc không nhận tài sản thừa kế. Tuy nhiên, quyền này không được sử dụng để trốn tránh nghĩa vụ tài sản đối với người khác. Như vậy, con cái không được từ chối nhận di sản thừa kế khi biết cha mẹ mang nợ nhằm trốn tránh nghĩa vụ trả nợ thay.

>>> Xem thêm: Từ chối nhận di sản thừa kế có được yêu cầu Tòa án chia thừa kế lại

Con có được từ chối nhận di sản thừa kế khi biết cha mẹ mang nợ không?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 620 BLDS 2015, con không được từ chối di sản để trốn tránh nghĩa vụ tài sản của cha mẹ. Điều 70 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định con không có nghĩa vụ trả nợ thay cha mẹ. Tuy nhiên, khi nhận thừa kế, con phải thực hiện nghĩa vụ tài sản người chết để lại.

Như vậy, nếu con biết cha mẹ có nợ, việc từ chối nhận di sản để trốn nghĩa vụ trả nợ là không hợp pháp. Con chỉ được từ chối di sản khi không nhằm mục đích trốn tránh nghĩa vụ tài sản.

Trường hợp cha mẹ để lại di chúc chỉ định con nhận di sản kèm nghĩa vụ trả nợ, con không được từ chối để trốn trách nhiệm này. Ngược lại, nếu việc từ chối không liên quan đến trốn nợ, con vẫn có quyền từ chối theo quy định.

Con có thể từ chối nhận thừa kế trong những trường hợp nào?

Thủ tục từ chối nhận di sản thừa kế theo quy định

Để từ chối nhận di sản thừa kế hợp pháp, người thừa kế cần thực hiện các bước sau:

1. Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ từ chối nhận di sản thừa kế gồm: văn bản từ chối, CCCD, sổ hộ khẩu, di chúc hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế, giấy chứng tử người để lại di sản, giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản thừa kế.
2. Bước 2: Công chứng văn bản từ chối tại văn phòng công chứng. Công chứng viên kiểm tra hồ sơ, người từ chối ký văn bản trước mặt công chứng viên. Trường hợp không ký được thì điểm chỉ hoặc có người làm chứng.
3. Bước 3: Đóng phí công chứng 20.000 đồng theo quy định tại khoản 3 Điều 4 Thông tư 257/2016/TT-BTC và nhận văn bản công nhận từ chối nhận di sản thừa kế đã được công chứng.

Việc tuân thủ đúng thủ tục từ chối di sản đảm bảo tính pháp lý của văn bản, tránh tranh chấp phát sinh sau này. Người thừa kế cần lưu ý thực hiện trước thời điểm phân chia di sản.

>>> Xem thêm: Làm giấy từ chối tài sản ở đâu? Thủ tục từ chối nhận di sản thừa kế

Thủ tục từ chối nhận di sản thừa kế

Xử lý khi con trốn tránh nghĩa vụ trả nợ của cha mẹ

Theo Điều 466 BLDS 2015, bên vay có nghĩa vụ trả nợ đúng thời hạn, địa điểm và phương thức đã thỏa thuận. Nếu không có khả năng trả nợ, phải thông báo cho bên cho vay. Trường hợp cố ý bỏ trốn không trả nợ sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật.

Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 2-3 triệu đồng đối với hành vi không trả nợ đến hạn hoặc trả không đủ mà không có lý do chính đáng. Nếu hành vi bỏ trốn không trả nợ có dấu hiệu tội phạm, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Điều 175 Bộ luật Hình sự 2015 quy định người không có khả năng trả nợ mà cố tình trốn tránh, không trả nợ hoặc dùng thủ đoạn khác để không trả nợ có thể bị truy cứu về tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Như vậy, tùy mức độ vi phạm, người trốn nợ có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu hình sự. Con cái cần thận trọng khi từ chối di sản để tránh vi phạm pháp luật.

Luật sư tư vấn quyền và nghĩa vụ thừa kế từ cha mẹ đã mất

Khi cha mẹ qua đời để lại di sản, con cái cần hiểu rõ quyền và nghĩa vụ thừa kế của mình. Luật sư tư vấn các vấn đề pháp lý liên quan như sau:

• Tư vấn các thủ tục thừa kế hoặc từ chối di sản
• Hướng dẫn chi tiết về quyền lợi và nghĩa vụ thừa kế theo từng trường hợp cụ thể
• Hướng dẫn các bước khai nhận di sản thừa kế
• Tư vấn về thuế thừa kế (nếu có)
• Tư vấn về thủ tục xử lý trả nợ thay khi cha mẹ mất
• Hỗ trợ giải quyết tranh chấp thừa kế (nếu phát sinh)

Như vậy, từ chối thừa kế để trốn nợ của cha mẹ là hành vi vi phạm pháp luật. Quý khách hàng cần cân nhắc kỹ trước khi quyết định từ chối di sản thừa kế. Việc từ chối thừa kế để trốn sẽ không được pháp luật công nhận và kéo theo các tranh chấp có thể phát sinh xung quanh nghĩa vụ trả nợ thay. Để được tư vấn chi tiết về quyền lợi và nghĩa vụ thừa kế, vui lòng liên hệ hotline 1900633716. Luật sư tư vấn thừa kế Luật L24H sẽ hỗ trợ Quý khách hàng giải quyết vấn đề thừa kế đúng pháp luật, bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng.